Van half mei tot en met juli zie je rond de eikenbomen in heel Nederland vaak rood witte afzetlinten. Het is weer zo ver, de eikenprocessierups (Thaumetopoea processionea) is weer in het land. De giftige haren van deze beestjes veroorzaken veel ongemak voor mens en dier. Wanneer contact met deze brandharen optreedt, kunnen gezondheidsklachten voorkomen, zoals ernstige jeuk, bultjes, huiduitslag en roodheid van de huid, evenals irritatie van de luchtwegen en rode en gezwollen ogen.Verder kunnen de giftige rupsen astma-aanvallen en braken veroorzaken.

De eikenprocessierups wordt voornamelijk in eiken langs straten in steden en dorpen gespot, maar ook in bosgebieden. Het lijkt er wel op dat ze in het bos minder vaak voorkomen, omdat hier een biologisch evenwicht bestaat ​​met de natuurlijke vijanden van de rups. De geïnfecteerde eiken herken je aan de zijdeachtige nesten rond de takken en de stam van de boom.

Herkennen van de eikenprocessierups

Volwassen motten zijn bruin met een spanwijdte van 25-35 mm en lijken qua uiterlijk op verschillende andere mottensoorten die in Nederland voorkomen. Ze ontpoppen van midden tot laat in de zomer en leven maar een paar dagen waarin ze paren en eieren leggen, meestal hoog in eiken. De mot overwintert in eieren. De eieren komen uit in de lente, tussen maart en eind april. De rupsen voeden zich aanvankelijk meestal hoog in eiken, en blijven  in dit stadium vaak onopgemerkt.

Tegen het einde van de lente tot de vroege zomer worden de rupsen groter (20-25 mm) en zijn ze donker van kleur bedekt met veel witte haartjes. In dit stadium worden ze gemakkelijk herkend doordat ze de kenmerkende gewoonte hebben om rond te lopen in een lange rij (processies) die de soort zijn naam geven. De rupsen bouwen ook witte nesten op de takken van eiken. Op dit moment brengen de rupsen een groot deel van de dag door in de nesten die in processies achterblijven om te eten bij zonsopgang en zonsondergang.

eikenprocessierups vlinder

Huiduitslag veroorzaakt door eikenprocessierups

eikenprocessierups nest

Herkennen van de eikenprocessierups

Eikenprocessierups bestrijden

Eikenprocessierups bestrijding is in de meeste gevallen geen klusje om zelf op te pakken. Pas hier dus enorm mee op, de haartjes van de rups zweven door de lucht en zonder beschermende kleding is blootstelling bijna niet te voorkomen. Ook een hogedrukreiniger of porren met een stok is absoluut af te raden. Ook hiermee maakt u het probleem erger, de haartjes zweven door de lucht en het probleem wordt groter.

Eikenprocessierups bestrijden moet door een professional uitgevoerd worden met de juiste training en apparatuur. Ziet u een nest van eikenprocessierupsen in is de boom nog niet gemerkt? (bijvoorbeeld met een gekleurde stop) Doe dan een melding bij uw gemeente. Deze zullen dan zo snel mogelijk actie ondernemen om de rupsen te verwijderen. 

Eikenprocessierups natuurlijk bestrijden

Kunt u dan helemaal niets doen om de rupsen te bestrijden? Gelukkig wel! In de afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar de eikenprocessierups, en hoe deze op een natuurlijke manier bestreden kan worden. Hieruit is gebleken dat de eikenprocessierups veel natuurlijke vijanden heeft. Het inzetten van deze natuurlijke vijanden is echter geen hapklare oplossing, maar een combinatie van maatregelen zal uiteindelijk oplossing bieden. 

De natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups zijn bijvoorbeeld gaasvliegen, sluipwespen en wantsen. Ook verschillende vogelsoorten eten de eikenprocessierups graag zoals de koolmees en pimpelmees. De natuurlijke vijanden eten niet alleen de eikenprocessierups, maar ook andere soorten rupsen zoals bijvoorbeeld de buxusrups, mieren, insecten en spinnen. 

Bestrijdingstips met natuurlijke vijanden

  • Hang vogelhuisjes voor mezen op.
  • Zet waterbakjes in de tuin waar ze kunnen badderen en drinken en vervang wekelijks het water.
  • Maak je tuin insect vriendelijk, plaats insectenwoningen
  • Zorg ook voor voldoende bloemen in je tuin die nectar bieden, hier komen insecten op af.
  • Gebruik geen chemische bestrijdingsmiddelen

Niet zelf bestrijden, maar wat dan?

Om het ongemak en klachten van de eikenprocessierups te verminderen kunt u een aantal maatregelen nemen. 

Wel doen

• leer kinderen om op veilige afstand te blijven van besmette eikenbomen
• houd huisdieren, dieren en vee uit de buurt van aangetaste eiken
• bedek je nek, armen en benen

Niet doen

• ga niet in de buurt lopen van nesten en rupsen
• probeer zelf geen nesten te verwijderen maar meld het nest aan je gemeente.

Eikenprocessierups, contact en behandeling

Ben je toch in contact gekomen met eikenprocessierupsen? Probeer dan zo min mogelijk te krabben of wrijven. Spoel je huid en ogen direct af ​​met lauw water. Was ook je kleding bij voorkeur op 60 C om alle borstelharen te verwijderen. Heb je jeuk, strip dan je huid met plakband; plak het op de jeukende plek en trek het vervolgens weer af. Op deze manier verwijder je de giftige rupsharen. In geval van ernstige jeuk, zal zalf of crème met menthol, aloë vera of calendula verlichting kunnen geven. Over het algemeen verdwijnen de symptomen binnen enkele dagen tot twee weken. 

Let op. bel onmiddellijk een arts als u moeite heeft met ademhalen, dikke oogleden krijgt, dikke lippen of een dikke tong. In het geval van oogproblemen moet u onmiddellijk medische hulp inroepen omdat een borstel in uw ogen ernstige gevolgen kan hebben. Een ontstoken oog kan leiden tot blindheid. Ga in dit geval niet zelf aan de slag met middeltjes, dan kan het probleem erger maken. Ook het RIVM geeft aanvullende informatie over wat u kunt doen bij blootstelling aan de eikenprocessierups.

Reageer op dit artikel

avatar
  Subscribe  
Abonneren op